خانه | تماس با ما |روانشناسی عرفانی: علم روان
روانشناسی عرفانی مکتب طریقت اویسی شاه مقصودی، طریقی است در جهت فراگیری و خلّاقیّت فردی. شیوه ها و فنون تجربی و عملی آن در طول زمانی بیش از هزار سال تخلیص و تکمیل شده است و اسناد کارآیی آن مورد تاًیید کتابهای نوشته شده مختلفی است که حاوی شرح حال افرادی است که به تواناییهای فوق العادّه نائل آمده اند. قدم اوّل بسیار ساده میباشد. سقراط در دفاع از خود گفت که میداند مفهوم حقیقی سروش شنیده شده در معبد دلفی مبنی بر اینکه هیچ فردی داناتر از سقراط نیست، چه بوده است. سقراط میدانست که چیزی نمیداند پس منظور این سروش این بوده که داناترین افراد کسی است که بداند که هیچ نمیداند. پس داناترین فرد کسی است که علم به نادانی خود پیدا کرده است. معمولاً مردم آگاهی خود را به وسیله حواسّ پنجگانه بدست میاورند. این روش جهت گذران زندگی مادّی روزانه مفید و لازم میباشد. جوامع ، به اعضاء خود چهارچوب دریافتی مورد قبول را القاء نموده تا در نتیجه اعتقادات و ادراکات، همه مقوّم یک سلسله اصول و قوانین حاکم بر همان اجتماع باشد. این شیوه آگاهی و ادراک، علم رویه و نمودهای مادّی بوده و از عمق آن بی خبر است. حضرت شاه مقصود صادق عنقا در کتاب سراج الهدی میفرمایند: "تعریف همواره حقیقت را مخفی میکند" . برای دریافت حقیقت مطلق محدودیّت حواسّ پنجگانه کافی نیست. عرفا و سالکان علم خود را مستقیماً از سرچشمه وجود که ابدی است دریافت مینمایند. حضرت محمّد (ص) میفرمایند: "علم به کثرت تعلّم نیست بلکه نوریست که خدا در دل هرکس که بخواهد میاندازد". برای روشن شدن بیشتر این مطلب از یک مثال علمی استفاده میکنیم. در ادراکات روزانه، ما اجسام گوناگونی را مشاهده نموده، مانند یک میز و یا یک صندلی، و آنها را جدا از هم و ساخته شده از مادّه ای سخت و بدون حرکت تصوّر میکنیم. ما افراد اجتماع را نیز به همین ترتیب مشاهده میکنیم. ولی هنگامی که در مورد تئوری ذرّات اتمی و کوانتوم مکانیک مطالعه میکنیم، بدین نتیجه میرسیم که مشاهدات ما همه نادرست و دور از حقیقت است. هر اتم حاوی ذرّاتی است که دائماً در گردش میباشند. این ذرّات جدا از هم وجودی مستقلّ ندارند. یک ذرّه در حقیقت "مجموعه ای از نسبتها است که محور نفوذی آن به همه سو و همه ذرّات دیگر گسترش یافته" و این ذرّات دائماً در حرکت بوده، جرم تبریل به انرژی و انرژی تبدیل به جرم میشود. هرکدام از تصادمهای ذرّه ای عبارت از تغییر دائم موج به ذرّه و ذرّه به موج است. این تئوری هسته ای " اصولاً تئوری مادّی موفّقی است ولی مبنای آن بر این است که عالم مادّه اصولاً متغیّر بوده و تنها حوزه های انرزی ثابت اند. میدانها جوهر و قوام جهان بوده و نه مادّه که تنها نموداری لحظه ای از میدانهایی است که با هم در برخورد اند ". رهایی از محدوده های ساختگی اوهام بشری که در رفتار انسان قابل مشاهده است ، کار آسانی نیست. باید متوجّه بود که جهان مادّه "متشکّل از اجزایی جداگانه که قابل تجزیه انفرادی باشند نیست بلکه مجموعه و شبکه ای است تشکیل شده از ارتباطات و نسبتها مابین موادّ متشکّله آن که صرف وجودی آنها نتیجه موقعیتّت شان نسبت به کلّ وجود است ". حضرت مسیح میفرماید که برای ورود به ملکوت میبایست دوباره به صورت یک بچّه در آمد. به عبارت دیگر میباید تمام تعصّبات فکری خود را رها نموده، آموخته هایی را که در مورد اعتقادات و عوالم معنوی داشته ایم کنار گذاشته و تمام فرضیّات قبلی و آموخته هایی که در مورد خود و جهان داشته ایم محو نموده و با ذوق و شوق و صداقت کامل خود را آماده دریافت تعلیمات علمی و تجربی پیامبران قرار دهیم. بتهای ساخته شده به وسیله افکار و اعتقادات ما از دریافت مستقیم علم حقیقی جلوگیری میکنند. انسان اوهام ذهنی را به جای حقیقت مطلق نشانده است. در صورتیکه کودک جوان از اوهام فکری خالی است. پیچیده ترین تجزیه و تحلیل فکری نیز نخواهد توانست حقیقت را برای ما روشن کند. انسان فطرتاً میخواهد بداند. عشقی صادقانه و عمیق برای دریافت حقیقت. برای برآوردن این مهمّ، انسان میباید دریافت های حسّی خود را متوقّف کند. هر طالبی میبایست هنر شنوایی را ، بدون دخالت حواسّ فردی، در خود پرورش دهد . تمام توجّه سالک میباید تنها در گوش کردن و شنیدن خلاصه شود. اگر افکار ما مدام مشغول باشد این امر محال خواهد بود. طالب میباید در یک حضور خود را با امواج تعلیمی استاد خود هماهنگ کند. وجود دائم در حال افاضه است ولی ما هماهنگ با آن نبوده و نمیشنویم.
| برگشت به بالا | خانه | |